Zostali\u015bmy z Jerzym Sosnowskim, jako autorzy \u201eChwilowego zawieszenia broni\u201d, ksi\u0105\u017cki o tzw. formacji \u201ebruLionu\u201d (b\u0105d\u017a, jak woli jego by\u0142y redaktor naczelny Robert Tekieli \u2013 \u201eBrulionu\u201d), zaproszeni przez ko\u0142o dyskusyjne student\u00f3w Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, by o fenomenie krakowsko \u2013 warszawskiego pisma oraz grupie pisarzy jako\u015b z nim (czy przez publikacj\u0119, czy te\u017c przez formacyjn\u0105 lektur\u0119) zwi\u0105zanych podyskutowa\u0107.<\/p>\n
Niby sprawa oczywista, ale podczas tego, jak\u017ce zreszt\u0105 mi\u0142ego mityngu, dotar\u0142o do mnie namacalnie, \u017ce lata mojej walki o m\u0142od\u0105 (pod\u00f3wczas) literatur\u0119 w latach 90. XX wieku to jednak jaka\u015b prehistoria dla dzisiejszej studenckiej m\u0142odzie\u017cy. Jakby\u015bmy z Jerzym, nie przymierzaj\u0105c, zostali zaproszeni, by snu\u0107 kombatanckie opowie\u015bci.<\/p>\n
Nie pomylili\u015bmy si\u0119 zanadto w \u201eChwilowym\u201d, nasze diagnozy wytrzyma\u0142y na og\u00f3\u0142 pr\u00f3b\u0119 czasu \u2013 co pisz\u0119 z niejak\u0105 satysfakcj\u0105, bo pi\u0119tna\u015bcie lat temu kopano nas po kostkach z r\u00f3\u017cnych stron. \u017be\u015bmy nazbyt entuzjastyczni, \u017ce pisarze, co do kt\u00f3rych formu\u0142ujemy pozytywne opinie jeszcze nieopierzeni, \u017ce lansujemy swoich i siebie przy okazji itd.<\/p>\n
By\u0142y to czasy, kiedy autentycznie spierano si\u0119 o kultur\u0119, literatur\u0119. Z emocjami, jakich dzisiaj w tych rejonach nie u\u015bwiadczysz. Za to mamy rynek, mechanizmy marketingowe, polityzacj\u0119 przestrzeni kulturalnej, ale tak\u017ce self \u2013 publishing, raczkuj\u0105c\u0105 przestrze\u0144 ebook\u00f3w, parcelacj\u0119 \u015brodowiska pisarskiego na ma\u0142e plemiona \u017cyj\u0105ce we w\u0142asnych \u015bwiatach, degradacj\u0119 czytelnictwa, atrofi\u0119 pisarstwa istotnego (w dzisiejszej edycji \u201eGazety Wyborczej\u201d ranking bestseller\u00f3w ksi\u0105\u017ckowych za czas ostatni, a w dziale \u201eLiteratura pi\u0119kna\u201d same \u015bmieci \u2013 nawet Redakcja \u017cadnej z tych pozycji nie poleca\u2026).<\/p>\n
Lata 90. \u2013 jeszcze trwaj\u0105 inteligenckie tygodniki, zanim stan\u0105 si\u0119 \u201epismami opinii\u201d, jeszcze funkcjonuj\u0105 rozmaite dodatki kulturalne czy ksi\u0105\u017ckowe do gazet i periodyk\u00f3w, jeszcze w telewizji mo\u017cna pos\u0142ucha\u0107 wierszy i popatrze\u0107 na poet\u00f3w recytuj\u0105cych je. Jeszcze radio nie skomercjalizowa\u0142o si\u0119 totalnie. Se to ne vrati.<\/p>\n
Wi\u0119c, siedz\u0105c tak przed studentami, przez moment poczu\u0142em si\u0119, jakbym by\u0142, to tylko metafora, jakim\u015b obro\u0144c\u0105 Westerplatte, kt\u00f3ry ma opowiedzie\u0107 o dawnych czasach (publiczno\u015b\u0107, wyrozumia\u0142a, nie da\u0142a tego odczu\u0107, to raczej moje w\u0142asne refleksje). Tak szybko min\u0119\u0142y lata, a teraz za gard\u0142o \u0142api\u0105 sentymenty.<\/p>\n
To pewnie tak\u017ce repetycja, schemat, stereotyp \u2013 ale wyda\u0142o mi si\u0119, \u017ce od literatury wa\u017cniejsze jest moje w\u0142asne \u017cycie, w kt\u00f3rym mia\u0142em ten przywilej, \u017ce pozna\u0142em interesuj\u0105cych, niezwyk\u0142ych ludzi, kt\u00f3rzy \u2013 powiedzmy, \u017ce przy okazji \u2013 s\u0105 te\u017c\/byli intryguj\u0105cymi artystami.<\/p>\n