{"id":118,"date":"2011-08-16T09:48:27","date_gmt":"2011-08-16T07:48:27","guid":{"rendered":"http:\/\/klejnocki.muzeumliteratury.pl\/?p=118"},"modified":"2011-08-16T09:48:27","modified_gmt":"2011-08-16T07:48:27","slug":"autor-i-dzielo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/klejnocki.muzeumliteratury.pl\/?p=118","title":{"rendered":"Autor i Dzie\u0142o"},"content":{"rendered":"

W zwi\u0105zku z bardzo interesuj\u0105cym pytaniem<\/a> postawionym obok (tzw. w s\u0105siednim blogu) przez dr \u0141ukasza Garbala przysz\u0142y mi do g\u0142owy dwa przyk\u0142ady.<\/p>\n

Pierwszy: opowiada\u0142 mi pewien znajomy, wyrafinowany meloman, o tym jak uczestniczy\u0142 gdzie\u015b w \u015bwiecie w otwartej pr\u00f3bie generalnej koncertu Krzysztofa Pendereckiego pod jego batut\u0105. Utw\u00f3r \u2013 nie pami\u0119tam dzi\u015b kt\u00f3ry \u2013 nale\u017ca\u0142 do absolutnej klasyki w dorobku kompozytora. Podczas pr\u00f3by Penderecki nagle zrobi\u0142 przerw\u0119 i zacz\u0105\u0142 odr\u0119cznie nanosi\u0107 poprawki w partyturze. W\u015br\u00f3d muzyk\u00f3w orkiestry, a mo\u017ce nawet w\u015br\u00f3d obecnych na sali s\u0142uchaczy rozleg\u0142y si\u0119 pomruki i szepty zdziwienia \u2013 na tyle dono\u015bne, \u017ce zwr\u00f3ci\u0142y uwag\u0119 Mistrza. Sko\u0144czywszy pisa\u0107 \u2013 mia\u0142 rzec g\u0142o\u015bno co\u015b w tym duchu: \u201eTo jest m\u00f3j utw\u00f3r i dop\u00f3ki \u017cyj\u0119 mog\u0119 go przerabia\u0107 [a mo\u017ce powiedzia\u0142: doskonali\u0107].\u201d Podobno dosta\u0142 oklaski.<\/p>\n

Drugi: jak pami\u0119tamy, znana powie\u015b\u0107 Jerzego Andrzejewskiego ukaza\u0142a si\u0119 najpierw w odcinkach (w czasopi\u015bmie \u201eOdrodzenie\u201d \u2013 w 1947 r.) pod tytu\u0142em \u201eZaraz po wojnie\u201d. Pod wp\u0142ywem krytyki spod znaku socrealizmu, a zw\u0142aszcza tekstu fuhrerki<\/em> tego nurtu Melanii Kierczy\u0144skiej, autor oportunistycznie dokona\u0142 przer\u00f3bek swego tekstu na u\u017cytek wydania ksi\u0105\u017ckowego. W wersji, pardon, \u201epoprawionej\u201d \u2013 \u201ePopi\u00f3\u0142 i diament\u201d to ksi\u0105\u017cka znacznie bardziej nacechowana ideologicznie ni\u017c jej odcinkowa wersja (zw\u0142aszcza je\u015bli idzie o w\u0105tek s\u0119dziego Kosseckiego i potraktowania jego przypadku przez funkcjonariuszy UB). Jednym s\u0142owem \u2013 druga wersja jest gorsza od pierwszej, cho\u0107 i tej \u201eodcinkowej\u201d mo\u017cna postawi\u0107 kilka istotnych zarzut\u00f3w ideowo-estetycznych.<\/p>\n

Wniosek (banalny): oczywi\u015bcie, \u017ce autor ma prawo zmienia\u0107 kszta\u0142t swego dzie\u0142a (dop\u00f3ki \u017cyje), ale nie zawsze dobrze na tym wychodzi (zar\u00f3wno artysta, jak i rzeczone dzie\u0142o).<\/p>\n

PS. Mickiewicz oczywi\u015bcie nie m\u00f3g\u0142 napisa\u0107 \u201ePolsko, ojczyzno moja\u201d, bo przecie\u017c Litwa w \u201ePanu Tadeuszu\u201d to Heimat (\u201ema\u0142a ojczyzna\u201d \u2013 w znaczeniu terytorialnym i krajobrazowym g\u0142\u00f3wnie) a nie Vaterland<\/em> (\u201eojczyzna narodowa\u201d i do pewnego stopnia \u2013 kulturowa). Mocno podobnie \u2013 jak s\u0105dz\u0119 \u2013 bywa z Litw\u0105 w tw\u00f3rczo\u015bci Czes\u0142awa Mi\u0142osza, cho\u0107 Noblista zdawa\u0142 si\u0119 do poj\u0119cia \u201eLitwy\u201d podchodzi\u0107 z wi\u0119kszym pietyzmem, szczeg\u00f3\u0142owo\u015bci\u0105, wyrafinowaniem, subtelno\u015bci\u0105 i zrozumieniem rozmaitych niuans\u00f3w ni\u017c XIX wieczny Wieszcz (ale te\u017c czasy i uwarunkowania inne). <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W zwi\u0105zku z bardzo interesuj\u0105cym pytaniem postawionym obok (tzw. w s\u0105siednim blogu) przez dr \u0141ukasza Garbala przysz\u0142y mi do g\u0142owy dwa przyk\u0142ady. Pierwszy: opowiada\u0142 mi pewien znajomy, wyrafinowany meloman, o tym jak uczestniczy\u0142 gdzie\u015b w \u015bwiecie w otwartej pr\u00f3bie generalnej […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[17,18,22,20,21,19],"class_list":["post-118","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii","tag-autor","tag-dzielo","tag-jerzy-andrzejewski","tag-korekta-odautorska","tag-krzysztof-penderecki","tag-poprawki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/klejnocki.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/klejnocki.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/klejnocki.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/klejnocki.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/klejnocki.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=118"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/klejnocki.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":119,"href":"https:\/\/klejnocki.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118\/revisions\/119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/klejnocki.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/klejnocki.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/klejnocki.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}