Blogi Muzeum Literatury
Media
Słowo kluczowe: Lasy Państwowe
Data dodania: 8 listopada 2016

Zapewne większość z nas, którzy – skierowani przez pracodawcę – uczestniczyli w szkoleniach BHP doznało takiej, niemiłej, iluminacji, że z punktu widzenia wykładowców bezpieczeństwa i higieny pracy świat w zasadzie składa się z permanentnych lub potencjalnych wypadków i katastrof, a ich chwilowy brak jest jedynie dziwaczną anomalią.

Okazuje się, że specjalistyczne spojrzenie na literaturę, tym razem fachowców z innej dziedziny, może doprowadzić do bardzo intrygujących wniosków interpretacyjnych. Ale najpierw dwa zdania wstępu. Moja najmłodsza córka wzięła udział w przyrodniczym konkursie fotograficznym zorganizowanym przez Lasy Państwowe. Wysłana przez nią fotografia została jakoś tam dostrzeżona i dziecko otrzymało upominek w postaci eleganckiej broszury pod tytułem „O ścinaniu drzew” (sic!). Autorem tekstów zawartych w tym zeszycie jest Edward Marszałek, a recenzował je (jak rozumiem – wewnętrznie, na potrzeby wydawnictwa) Wojciech Gil. Przy okazji dowiedziałem się, że ta publikacja to jakaś część całej serii edycyjnej przedsiębiorstwa Lasy Państwowe, gdyż, jak byk, stoi napisane w stopce redakcyjnej, że za koncepcję serii, jak napisano, odpowiada Hanna Będkowska.

Zapewne nie są to znane nazwiska, być może jedynie poza środowiskiem leśników. Nieważne. Konkurs, w którym wzięła udział moja córka, dotyczył kontaktu (można by domniemywać, że empatycznego) człowieka z przyrodą. Nagrodą natomiast jest publikacja promująca wycinkę drzew. Ciekawe. Publikacja przekonuje, że ścinanie drzew jest ekologiczne i potrzebne, ważne dla gospodarki narodowej itd. Ma ona walor – przynajmniej w założeniu twórców – wyraźnie edukacyjny. Wpisuje się zatem w ogólniejszą koncepcję, zakładającą np. , że dbałością o dobrostan zwierzyny jest jej odstrzał.

Tu zapala się lampka ostrzegawcza. Jeśli taka byłaby filozofia i jednocześnie logika myślenia o trwałości przyrody (wyrąb drzew oraz odstrzał jako działania opiekuńcze wobec tychże), to aż prosi się o twórcze rozwinięcie. Kto więc powinien kierować państwową agencją przeciwstawiającą się rozwojowi alkoholizmu – dyplomowani alkoholicy oczywiście. A kto Ministerstwem Zdrowia – najlepiej ludowi uzdrowiciele. I tak dalej.

Edward Marszałek uznał także, że swą perswazję w nakłanianiu dzieci i młodzieży do uznania wycinki drzew za przejaw dbałości o stan zasobów leśnych w Polsce należy wzbogacić o przykłady z kręgu literatury pięknej. Efekt: proszę uprzejmie.

O „Siekierazadzie” moja córka przeczyta (w rozdziale „Drwale w literaturze polskiej”): „Kultowa powieść Edwarda Stachury była wielką pochwałą siekiery”. Przypomina mi to stylistykę wykładów pewnego oficera Ludowego Wojska Polskiego, który nam, studentom Polonistyki, enuncjował w połowie lat 80. XX wieku prostą prawdę, dotyczącą rozwoju lotnictwa: „Już od czasów Hannibala ludzie chcieli latać”.

Czytałem powieść Stachury i dalibóg do głowy by mi nie wpadło, że jest ona „wielką pochwałą siekiery”. Edward Marszałek ujawnia się jako oryginalny i prekursorski jednocześnie interpretator polskiej literatury. Dalej: o sztuce Stanisława Tyma pod tytułem „Rozmowy przy wycinaniu lasu” ma do powiedzenia tyle, że jest to „ przewrotna i gorzka zarazem opowieść o drwalach, których świat zaczyna się i kończy na zrębie, a wszystko, co istotne w życiu krąży wokół siekiery”. Brawo!

Już czekam, aż moje dziecko poprosi, bym kupił mu fachową siekierkę, a gdy będzie dorosła – zasponsorował nabycie sztucera, z którym, odstrzeliwując zające, sarny, dziki, wilki i jelenie zadba troskliwie o polską przyrodę.

O autorze
dr Jarosław Klejnocki - dyrektor Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza, pisarz, poeta, eseista i krytyk literacki. Adiunkt w Instytucie Polonistyki Stosowanej UW. Jego wiersze, eseje i artykuły tłumaczono na angielski, niemiecki, szwedzki, słoweński, bułgarski, węgierski, rosyjski. Ostatnia książka to kryminał "Człowiek ostatniej szansy" (WL, 2010). Współpracuje z prasą polską (m.in. "Tygodnik Powszechny", "Polityka", "Rzeczpospolita", "Kresy", "Miesięcznik Literacki", "Odra") i zagraniczną ("Chicago Review", "Die Horen").
Muzeum Literatury
Ostatnie wpisy
Archiwa
Blogi Muzeum Literatury
Copyright © 2010-2014 Muzeum Literatury